vinte e pico mortes televisivas que chorei (segunda parte)

Por fin! Por fin! Xa está aquí a segunda parte da lista máis agardada do outono. Máis spoilers para todos:

10. Liz (Louie, Tempada 3 Episodio 13)

Mesmo para unha comedia tan marciana coma Louie, o personaxe de Liz sempre foi do máis raro, e a súa morte, absurda e tráxica a un tempo, foi o resumo do seu paso pola serie. Despois de pasar un ano máis ben horríbel (entre outras cousas a perda de Liz, que o facía feliz) Louie sube nun autobús cara ao aeroporto para pasar o fin de ano coa súa irmá e a familia, idea que non lle entusiasma. No autobús atópase con Liz, o que lle devolve a alegría de vivir por aproximadamente medio segundo, porque nese mesmo momento Liz comeza a sangrar polo nariz, debrúzase no chan e pouco despois morre, sen explicación. Que???

9. O Décimo Doutor (Doctor Who, Tempada 4 Episodio 18)

Isto ten un pouco de trampa porque todas sabemos que os Señores do Tempo se rexeneran, e que os distintos actores que interpretaron ao Doutor Who durante décadas non son máis ca reencarnacións do mesmo doutor, iso si, cada unha coa súa propia personalidade. Con todo, decidín meter o Décimo Doutor nesta lista porque: a) adoraba a David Tennant e odio con toda a miña alma a Matt Smith, que o substituíu, e b)semella que o Décimo é o único Doutor Who que ve a súa existencia coma un episodio finito, non unha reencarnación, por iso as súas palabras de despedida (“non quero marchar”) resultan tan dolorosas.

8. Coronel Henry Blake (M*A*S*H, Tempada 3 Episodio 24)

Despois de tres tempadas pasando por alto as monadas de Hawkeye e Trapper, e aturando a Klinger, o coronel Blake por fin se licencia e marcha de regreso á súa consulta privada en Illinois. Un lote de bicos, abrazos e final feliz... Que? Nunha serie que se estaba emitindo mentres o exército americano estaba aínda en Vietnam? Nin de broma. Os creadores de M*A*S*H  non tiñan ningunha necesidade de entrar aí, pero quixeron facelo igualmente: chavales, lembrade que na guerra non hai finais felices, pouco despois da saída de escena do coronel, Radar anuncia entre bágoas que o seu helicóptero foi abatido sobrevoando o mar de Xapón.

7. Bobby Singer (Supernatural, Tempada 7 Episodio 10)

A sétima tempada de Supernatural foi a peor da serie porque introduciu os estúpidos Leviathans, probabelmente os monstros máis cutres da historia televisiva (así que son super-poderosos, pódense metamorfosear en quen queiran, comen humanos e... mátanse con auga e xabón???). A sétima tempada, ademais, viu a morte do personaxe máis querido da serie, Bobby Singer, a figura paterna que Sam e Dean levaban buscando desde o primeiro episodio da serie. Por sorte, os guionistas de Supernatural déronlle a oportunidade de revivir momentos felices exercendo de pai de Sam e Dean no episodio da súa morte. E a súa frase de despedida, foi a que todos os fans agardábamos: “idjits!”

6. Dan Conner (Roseanne, Tempada 8 Episodio 23, descuberto na Tempada 9 Episodio 24)

Debéramos ter sospeitado cando a novena tempada de Roseanne (unha serie que xa teño louvado aquí por se manter fiel na súa representación da clase obreira) comezaba cos Conner gañando a lotaría e facéndose millonarios. Debéramos ter sospeitado máis aínda cando todo nesa tempada seguiu sendo ridículo: Dan recuperouse milagrosamente do seu ataque ao corazón da tempada anterior, Darlene tivo un bebé, Jackie atopou un príncipe azul que era realmente un príncipe, Steven Seagal salvou a Roseanne e Jackie dun grupo terrorista (como lo oyen!) e outra serie de catastróficas dichas... Así e todo, a todo o mundo colleulle por sorpresa que, despois de cagala tanto nunha soa tempada, no capítulo final da serie os guionistas decidiran marcarse un Dallas (tamén chamado un Los Serrano para os máis novos, aínda que persoalmente prefiro chamalo “xiro argumental do concurso de redacción de terceiro de E.X.B. da miña escola”): era todo un soño! Dan morrera, efectivamente, dun ataque ao corazón ao final da oitava tempada, e os acontecementos desde aquela (e algúns de tempadas anteriores) formaban parte do xeito en que Roseanne narrara a súa propia historia, cambiando o que non quería lembrar. Moitos anos despois Ian McEwan escribiu unha novela con basicamente o mesmo truco final, forrouse e, que eu saiba, ninguén o acusou de plaxio.

5. Omar Little (The Wire, Tempada 5 Episodio 8)

Omar foi un dos personaxes máis queridos de The Wire, probablemente porque estaba retratado con máis coidado que os outros personaxes do lumpen de Baltimore. A súa imaxe icónica, co abrigo e o rifle, e o seu código de honor tamén axudaron. O mesmo que os espectadores estaban da súa parte, os rapaciños das torres temíano e admirábano, agardando ser como el algún día (polo menos en case todo). Por iso foi máis chocante aínda que a súa morte chegase a man dun deses cativos, así, sen previo aviso, como acontecen as cousas en The Wire.

4. Sayid Jarrah (Lost, Tempada 6 Episodio 14)

A morte de Sayid non foi nin de lonxe tan tráxica como a de Jin e Sun ou a de Charlie, e iso é o que máis me saca de quicio. Sayid foi un dos mellores personaxes durante cinco tempadas (e o único que rompeu o pescozo dun inimigo cos pés mentres estaba maniatado e deitado no chan), até que na última os guionistas decidiron castigalo dándolle unha liña argumental de merda, volvéndoo malo sen razón aparente (resucitárono na piscina equivocad... perdón, que merda me estás contando???) e volvéndoo bo sen máis explicación no último minuto, para despois matalo nunha escena con bomba digna de Van Damme contra Jason, la precuela (vaia, grazas a algunha manobra de enxeñería incomprensíbel, se corto o cable que non é, en lugar de que non se pare a bomba ou que se detone inmediatamente, o que vai pasar é que conseguirei acelerar o reloxo os segundos xustos para que me sexa imposíbel escapar correndo, nin un máis nin un menos... por favor!). E por se non lles bastase con iso, tamén tiveron que desenterrar a súa memoria e mexar sobre ela cando, despois de establecer durante toda a serie que o amor da súa vida era  Nadia, no odioso capítulo final decidiron emparellalo PARA TODA A ETERNIDADE con Shannon, a estúpida que coñeceu na illa e que morreu pouco despois. Por todo iso eu maldígovos, Damon Lindelof e Carlton Cuse, e como desagravio meto a Sayid nun dos primeiros postos desta lista.

3. Joe Dubois (Medium, Tempada 7 Episodio 13)

As series de tema sobrenatural non son moi afortunadas amosando a vida cotiá dos protagonistas; as máis das veces remarcan a soidade do heroe e a imposibilidade para levar unha vida normal (como lles acontece a Sam e Dean en Supernatural), e en casos moi contados presentan unha visión idílica onde o resto do mundo existe para lle facilitar a vida á protagonista (Ghost Whisperer). O caso de Medium representaba o difícil equilibrio entre unha cousa e outra: os poderes de Allison creaban conflitos moi críbeis no fogar, especialmente co seu home, mais ao final do día Joe Dubois estaba alí para se deitar na cama a carón da súa muller e opinar, coa perspectiva materialista dun científico, sobre todas as taradeces que a ela lle aconteceran no seu mundo de pantasmas e visións.

Por iso foi duro que os guionistas decidisen matalo. Por iso e porque non era en absoluto necesario: nin o actor deixou a serie, nin había unha liña argumental que remataba coa súa morte, nin ten xustificación o horrendo derradeiro episodio, onde decidiron matar a Joe uns 40 anos (en tempo da serie) antes ca Allison, co cal non só nos despedimos de Jack Webber media hora (en tempo real) antes có resto dos seus compañeiros de rodaxe, senón que tivemos que padecer coa familia Dubois a devastación por perder ao pai nun accidente aéreo bastante sinistro. O feito de que Allison fose médium e non fose quen de se comunicar co seu home até morrer ela tamén, engádelle saña ao agravio.

Ás veces as mortes televisivas son conmovedoras porque están ben escritas e ben interpretadas, e outras, como é o caso, simplemente nos fan chorar porque son tan inxustas como na vida real.

2. Hank Schrader (Breaking Bad, Tempada 5B Episodio 6)

Na primeira parte desta lista incluín a Gale Boeticher porque era un personaxe que non queriamos perder e porque o capítulo no que morre está no meu top ten. Desde Gale, moitos outros personaxes perderon a vida en Breaking Bad, e algúns merecerían estar nesta lista (Mike, que tal por Belice, tío?) e se cadra a máis de un lle sorprende que este segundo posto non sexa para Walter White, pero escoiten isto:

Ao longo da serie Walt experimentou unha evolución persoal e *ehem* profesional que só podía rematar con el morto, e a pesar de todo eu coido que conseguiu unha resolución máis ou menos feliz, dentro das súas expectativas: amañouse para facerlle chegar aos seus fillos o que quedaba da súa fortuna, vingouse dos supremacistas que mataran a Hank e lle roubaran todo polo que traballou, fixo todo o que puido para eximir a Skyler de calquera culpa, perdooulle a vida a Jesse e mesmo, dalgunha forma, venceu o cancro morrendo dun tiro no peito.

E despois está Hank, que se mantivo recto e firme durante toda a serie, aturou reverentemente a Marie (#jesuschristmarie!), sobreviviu a unha bomba dentro dunha cabeza, a dous psicópatas mexicanos cunha hacha, e ao estrés post-traumático que viu con iso, e tivo tempo de ser un bo cuñado e unha figura paterna bastante mellor que Walt para Walter Jr. Hank, que soubo quen era Heisenberg só por casualidade, por ter un apretón no momento axeitado e no váter axeitado, pero que despois fixo un traballo incríbel para lle tender unha trampa coas poucas armas que tiña, e que rozou o seu obxectivo nesa última chamada a Marie. 

Hank marchou cunha das mellores frase de toda a serie: “You’re the smartest guy I’ve ever met and you’re too stupid to see he made up his mind ten minutes ago.” E eu chorei.

1.       Joyce Summers (Buffy the Vampire Slayer, Tempada 5 Episodios 15 e 16)

É a morte, ou a representación da morte, mellor rodada da historia da televisión. Primeiro porque nunha serie que trata do sobrenatural, dunha moza que enfronta a morte todos os días, é descorazonador que esta, a que máis lle importa de todas, sexa unha morte natural e que non a poida reverter, nin tan sequera vingar. Joyce Summers morre dunha complicación imprevista tras extirparlle un tumor cerebral, e Buffy chega a casa unha tarde soleada despois de loitar co monstro da semana e atópase coa súa nai fría, nun sofá. Títulos de crédito. Ese é un dos medos máis fondos que todos experimentamos, ese preguntarse “e se agora abro a porta e os meus pais están mortos?” e Joss Whedon retratouno con cero artificios.

O seguinte capítulo é un estudo da dor. Con planos tan pechados e fóra de sitio que resultan abafantes, Joss Whedon, que escribiu este capítulo despois de que a súa propia nai morrese de forma semellante, recolle as tentativas de Buffy por reanimala, primeiro chamando “mamá? que fas aí? mamá?” e despois, cando comeza a comprender o que acontece, un tembloroso “mami?” que me xeou o sangue. A chamada a emerxencias, a chegada da ambulancia, o radiante día de primavera, toda esa escena está rodada de forma tan desestruturada que resulta ben críbel para os que perdemos algún ser querido. Despois diso cadaquén lidia co dó ao seu xeito: Willow poñéndose histérica porque non atopa que poñerse para ir ao tanatorio, Anya facendo as preguntas fóra de lugar que normalmente se lle ocorren aos cativos en situacións así, Dawn querendo vela, querendo ver o corpo... O sobrenatural só está presente nos últimos minutos, e curiosamente só se usa como un pequeno recordatorio de que a vida continúa, e o capítulo é tan sobrio que podería tratarse de calquera drama conceptual deses que gañan os premios da crítica.

Eu sei que a moita xente non lle interesa en absoluto unha serie sobre unha animadora loira que persegue monstros, e que non pensan que está á altura de competir nas ligas de The Wire ou Breaking Bad. A todos eses recoméndolles sinceramente ver este episodio.

agora que xa pasaron os especiais de Halloween

Agora que xa pasou Defuntos, podo dicir que non odio Halloween. É só que non é de aquí, é tan ridículo ver xente disfrazada de The Walking Dead cousas monstruosas nesa noite, primeiro porque aquí sempre foi o día de Defuntos, e a tradición tiña máis que ver con acompañar á túa avoa a limpar as tumbas da familia que con disfrazarse e andar de festa, e despois porque a xente que o celebra ao estilo americano reproduce unha parte moi pequena e moi deturpada do que ven na tele, o de ir vestido de monstro e mazarse como preas, e esquecen o que para min é a parte fundamental: os especiais televisivos.

Quen nunca vise It’s the Great Pumpkin, Charlie Brown non ten dereito a celebrar Halloween ao estilo ianqui. Eu non o celebro, pero como boa hipócrita podo dicir que me recreo nesta época mirando os especiais da televisión americana, porque, aínda que aquí teñamos outro tipo de tradicións, alí outubro é o mellor mes da televisión. E con tal desculpa, agora que xa pasou a romaría, podo facer outra lista:

OS TRECE MELLORES ESPECIAIS DE HALLOWEEN

Como imos de menos a máis, vou comezar pola mención honorífica: o capítulo de Halloween da segunda tempada de Castle é bastante normal, pero a aparición de Nathan Fillion ao comezo do capítulo vestido como Mal Reynolds é digna de figurar nesta humilde lista. Foi ao mesmo tempo un aceno aos fans leais de Firefly  (coma min) e un tirón de orellas aos fans frikis de Firefly (coma min), cando a súa filla lle di que xa hai cinco anos que leva o mesmo disfrace e que debería superalo.

13. Louie: Halloween/ Ellie (Tempada 2 Episodio 10)

Os capítulos de Louie normalmente teñen dúas historias diferentes. Esta escolla é un pouco trampa porque me gustou máis a segunda historia, que non vai de Halloween, que a primeira, pero paga a pena ver a persecución dos dous tipos que realmente dan medo e a reacción nada cómica de Louie e as súas fillas.

12. Bottom: Terror (Tempada 3 Episodio 2)

Non é dos mellores capítulos de Bottom, demasiado caca-cu-peido-pis mesmo para eles, pero o peor capítulo de Bottom é mellor que a metade das comedias da televisión actual. Ademais, pensei que me ía mal coa cenoria de Halloween e o francés/galés.

11. The Simpsons. Treehouse of Horror

Non sei moi ben como facer con Treehouse of Horror, porque de case todos me gusta unha das historias moito máis que as outras, pero se teño que elixir, diría que o primeiro (o episodio 3 da segunda tempada) por ser o primeiro especial, e a primeira aparición de Kang e Kodos. E xa que son tres historias por especial, as miñas tres historias preferidas, malia que de tempadas diferentes son: “The Raven” (Treehouse of Horror I), a representación máis entretida posíbel dun poema que até o momento me parecera estúpido e carente de interés; “The Shinning” (Treehouse of Horror V)porque cravaron a película (No TV and no beer make Homer go crazy); “The Genesis Tub” , sempre me fixo graza o da civilización pequeniña, ademais é unha das moitas homenaxes á The Twilight Zone.

10. Phineas and Ferb: The Monster of Phineas-n-Ferbenstein (Tempada 1 Episodio 22)

En realidade só quería meter calquera capítulo de Phineas and Ferb. Este ademais fai o mellor uso que se pode facer dunha masa enfurecida, e a maldade de Doofenshmirtz/Hyde é digna de ver. “And that is why there are pumpkins”.

9. American Horror Story: Halloween I & II (Tempada 1 Episodios 4 e 5)

Para as series de terror ás veces é difícil facer un bo capítulo de Halloween, porque sempre se lles esixe que lle dean unha volta ao argumento. Pareceume unha boa idea que na primeira parte de American Horror Story a noite do 31 de outubro fose a única na que as pantasmas podían abandonar os lugares onde morreran e andar polo mundo, sobre todo porque algúns deles aproveitaron para facer “recados”, cousas normais que facían estando vivos e que xa non podían volver facer. Tamén foi a primeira vez que intuímos a verdadeira historia de Tate e vimos as vítimas do tiroteo no instituto, algo moi macabro para a cultura americana.

8. Medium: Bite Me (Tempada 6 Episodio 6)

Hai dúas razóns polas que sempre me gustou Medium. A primeira, que a contrapón a series cursis a dolor como Ghost Whisperer, é que a súa familia se comportaba como unha familia normal se comportaría se a nai puidese falar cos mortos. Alison e as súas fillas tiñan problemas domésticos derivados do seu don, e a vida non sempre era color chicle na casa dos Dubois (ademais, eran todos listísimos, eu querería un marido e unhas fillas así). A segunda,e isto creo que ningunha serie con tema sobrenatural o logrou tan ben, é a orixinalidade coa que presentaba os casos da semana: pesadelos en tecnicolor ou en branco e negro, espertar falando outro idioma ou sen poder oír máis ca unha canción todo o tempo, o xenial episodio no que Bridgette soñaba cuns debuxos animados de monos que lle revelaban uns crimes violentos de forma que ela os puidese entender... O normal é que as series que funcionan cun caso semanal independente acaben aburrindo, pero con Medium eu atopábame cada semana desexando saber cómo me ían presentar o caso desa vez.

Aínda que neste episodio a resolución do caso sexa previsíbel, é o exemplo perfecto de por que me gustaba Medium: Alison atrapada en Night of the Living Dead, o cameo dunha estrela do terror, unha araña morta comunicándose con Bridgette, e chistes metatelevisivos (encántame cando Bridgette comenta que están poñendo películas de zombis na tele e Joe Dubois –interpretado por Jake Weber- pregunta se van poñer esa na que están atrapados no centro comercial).

7. Buffy the Vampire Slayer: Fear Itself (Tempada 4 Episodio 4)

A cuarta tempada de Buffy the Vampire Slayer é a peor, para min, pero os capítulos bos que ten son moi bos, por exemplo este. Estou segura de que hai unha chea de series sobrenaturais que usaron o tema de enfrontarse literalmente aos propios medos antes e despois deste capítulo, a propia BtVS  xa o fixera no capítulo Nightmares da primeira tempada (é interesante ver cómo os medos dos personaxes se van facendo máis abstractos a medida que eles maduran), pero o xenial deste episodio é o humor que ten, e por suposto o xiro final, e iso non o podo contar aquí. E Giles con sombreiro mexicano.

6. Roseanne: Boo! (Tempada 2 Episodio 7)

Os capítulos de Halloween de Roseanne sempre foron famosos, supoño que porque, como xa comentei algunha outra vez, parecían reais. As decoracións eran propias dunha familia á que lle gustaba moito esa festa e se mataban a decorar a casa co que tiñan, non de inverter medio millón de dólares e contratar ao equipo de decorados de Disneyworld. “Boo” é o primeiro deses especiais de Halloween, pero podería ser calquera deles. Elixín este porque é o máis fresco, e o disfraz de Becky de azafata morta en accidente aéreo é do máis macabro que vin na vida, qué podo dicir...

5. South Park: Spookyfish (Tempada 2 Episodio 15)

É o segundo capítulo de South Park que vin na miña vida, nunha cinta VHS que foi unha pena perder, porque contiña: este capítulo, o de Babura/MegaPoitier/Robert Smith, e o especial de Terrance e Philip “Not Without My Anus”. O único que se emitiu como especial de Halloween é este, pero eu recomendaría ver os tres seguidos. O Cartman malo do cruel universo paralelo, a tenda de animais que se chama “Antigo Cemiterio Indio” , a cara de Barbara Streisand nas esquinas da pantalla para crear efecto “spooky-vision” son algunhas das cousas que sempre vou lembrar desta serie.

Stan: So you just- built your store on top of an Indian burial ground?
Clerk: Oh, hell no! First I dug up all the bodies, pissed on 'em, then buried them again upside down.

4. Community: Introduction to Statistics (Tempada 1 Episodio 6)

Deberían deportarme por recoñecer isto, pero a primeira vez que vin Community deixoume máis ben como estaba. Tiven que ler un par de reseñas de Tim Surette (o meu seriólogo de confianza) para volverme interesar pola serie, e menos mal que me fiei del. O primeiro capítulo que me enganchou foi este, pero xa non o puiden deixar, e creo que a calquera persoa que o vexa lle vai pasar o mesmo, se a ve en orixinal (algún día falarei dos dobladores ao español desta serie e de como os deberían colgar polos dedos gordos dos pés e arrincarlles a pel a tiras mentres unha rata esfameada lles roe os xenitais).

“Wherever a party needs to be saved, I’m there. Wherever there are masks, or there’s tomfoolery and joy, I’m there. But sometimes I’m not, ’cause I’m out in the night, staying vigilant, watching, lurking, running, jumping, hurtling, sleeping. No, I can’t sleep. I don’t sleep. You sleep. I’m awake. I don’t sleep. I don’t blink. Am I a bird? No. I’m a bat. I am Batman … or am I? Yes, I am Batman."

3. Parks and Recreation: Greg Pikitis (Tempada 2 Episodio 7)

Greg Pikitis é un dos capítulos máis xeniais de Parks and Recreation. A historia da festa de Anne é aburrida, como case todas as historias de Anne (por que a xente adora a Rashida Jones? É tan normal que non pode ser cómica), pero a persecución entre Leslie e Greg Pikitis chega de sobra para compensar o capítulo. Ademáis, Louis CK facendo de Louie Dave, o policía máis riquiño da historia. E a primeira aparición do axente Burt Macklin, do fucking FBI.

2. Buffy the Vampire Slayer: Halloween (Tempada 2 Episodio 6)

A ver, é obvio que teño unha certa debilidade por esta serie e que me sei os guións de memoria e considero a Joss Whedon un semidios, pero agora máis ca nunca, vendo a cantidade de vampiros lánguidos e rapaciñas indefensas que poboan as pantallas de cine e televisión, dá gusto ver unha moza pija de instituto mallando nos malos e rescatando rapaces, en vez de suspirar e facer promesas de abstinencia.

Por iso mesmo neste capítulo é interesante ver cómo sería Buffy se fose unha princesiña indefensa, e en xeral a idea de que os habitantes de Sunnydale se transformen nos seus disfraces está moi ben, eses nenos convertidos en monstros pequeniños son espeluznantes.

1. Community: Epidemiology (Tempada 2 Episodio 6)

Non sei quen me comentou unha vez que non lle gustara este capítulo de Community. Non todos os demais, este en concreto. Supoño que será porque é un capítulo de Halloween e sae do estándar do posíbel, pero nesta serie todo sae do estándar do posíbel. Eu choro da risa con este capítulo, moi especialmente cos detalles: o feito de que a apocalipse zombi se desate a ritmo dunha lista de reprodución de ABBA, ou a escena dos gatos do sótano e a pregunta obvia de Troy son as cousas que me van seguir facendo rir as seguintes cincuenta veces que o vexa.

"Holy crap! Leonard's a zombie!"

que foi da comedia obreira

Non sei moi ben por que comecei a lembrarme de series inglesas ou americanas decentes que intentaron ter o seu refrito español... Lembreime desa especie de cruel universo paralelo no que Verónica Forqué interpretaba a Rosseane, e (válgame el cielo) El Comisario a John Goodman. A escenografía era como se unha tenda de souvenirs españois estoupase enriba da casa dos Conner, porque alén diso non mudaran nada. Lembro que mesmo tiñan unha manta de patchwork no respaldo do sofá, e o cable do teléfono (si, amigos, teléfonos con cable) era longuísimo, para que as fillas puidesen relear coas amigas pechadas no armario, como só se vía nas comedias americanas dos oitenta. O que tampouco mudaran fora o tema da vivenda, e iso renxía desde o primeiro capítulo: Roseanne e Dan Conner vivían nunha casa de dúas plantas nas aforas de Lanford, Illinois, porque así é como viven as familias obreiras americanas, polo menos as que sobreviven; que trasladasen iso punto por punto, facendo que unha familia obreira española vivise nun chalé nun barrio residencial de Madrid en vez dalgún deses edificios grises de cidade dormitorio, non foi a única das atrocidades que os adaptadores da serie cometeron, pero si a meirande.

Nestas estaba cando comecei a pensar que Roseanne era unha comedia con conciencia de clase, cando menos nas primeiras tempadas, até que os guionistas empezaron a consumir drogas duras e remataron facendo que aos Conner lles tocase a lotaría. Até entón, os seus problemas eran reais e sentíanse perto, e iso era o que tiña de auténtico, moito máis ca os chistes da súa creadora.

O malo é que a lotaría non lle tocou só aos Conner. Nese momento, os actores de Friends (1994-2004) aínda non eran multimillonarios, pero os seus personaxes xa vivían en pisos imposíbeis do Village neoiorquino, tiñan traballos indeterminados que lles permitían estar a todas horas no café, e cartos abondo para non ter que falar deles en case ningún episodio. Lembro unha bochornosa excepción, na que un conflito económico dividía o grupo en “amigos ricos” e “amigos pobres”: os pobres reprochábanlle aos ricos que eles non podían ir celebrar un aniversario a un restaurante carísimo nin pagar as entradas dun concerto de Hootie & the Blowfish, quero ser pobre en Friends. O único do grupo que xogaba ás veces o papel de pobre era Joey, un actor en paro que certamente non debería ter cartos nin para comer no Nova York real, por fortuna o seu amigo Chandler sempre estaba alí para pagar o piso, as facturas, a comida, e calquera outro vicio que Joey tivese, mesmo cando xa non vivían xuntos, iso é amizade. Phoebe facía moitas referencias a cando era pobre e vivía na rúa, e o que lle pasou a ela ha de ser o soño americano, porque pasou de vivir na rúa a ter cartos abondo para aparecer cada día cun vestido distinto e un bolso de deseño, e todo iso traballando de masaxista ou algo así. A moral detrás da historia ven sendo algo así como que aos vinte e tantos anos un pode ser un mozo neoiorquino atolondrado que non pode nin pagarse unha cea nun restaurante caro, mais a medida que vas entrando nos trinta, as cousas se acomodan e a madurez viste de Ralph Lauren. Aquí, na vida real, os trinta e tantos son tan incertos coma os vinte, pero con menos cartos no peto.

Os nenos pijos de Friends poden ser o estereotipo de personaxes superficiais, pero non son os únicos. En Mad About You, que estivo en antena de 1992 a 1999, houbo moitas ocasións nas que só un dos Buchman tiña traballo, e con todo amañábanse para pagar ese piso imposíbel no que vivían (hai uns anos uns tipos sacaron unha fórmula para calcular canto mediría en realidade o estadio de Oliver e Benji, considerando que cada vez que corrían por el vían a curvatura da terra; o piso dos Buchman non era tan esaxerado, pero a primeira vez que escoitei falar desa fórmula pregunteime se alguén podería facer algo semellante para medir o seu cuarto de baño). E non quero nin comezar a falar das series que están agora mesmo en antena, desde os apartamentos e a conta do bar de How I Met Your Mother, quén paga as matrículas da universidade dos personaxes de Community, ou qué pasa coa demencial Modern Family, na que todo o mundo é millonario malia que a metade dos personaxes non traballen e os que o fan teñen traballos máis ben dudosos (a quen se lle ocorrese facer o personaxe de Phil axente inmobiliario triunfador despois da crise financieira estadounidense é un xenio incomprendido).

Plano do "apartamento" dos Buchman en Mad About You. O que se atopa na internet!

Modern Family ou un anuncio de Tommy Hilfiger, o que fose primeiro.

Os ingleses sempre tiveron máis man para a comedia social. Nas mellores comedias de Rick Mayall, The Young Ones e Bottom, os protagonistas non traballan e viven en pisos miserentos cobrando o subsidio por desemprego, malia que o fin que se persegue  é cómico e esaxerado. The League of Gentlemen era unha comedia surrealista con toques de terror, totalmente fóra da realidade, e con todo os seus personaxes tiñan que ir todas ás semanas ao Job Centre aos mesmos cursiños de inserción inútiles que temos aquí, para poder seguir cobrando o subsidio. Iso xa a sitúa máis perto da realidade que calquera das comedias que están agora mesmo en antena.

Alguén podería argumentar que os tempos de necesidade son tempos de escapismo, e que a xente non quere ver desgraza na tele cando xa a ten na casa, pero iso ven sendo a mesma análise feita desde unha certa superioridade intelectual –e, seguro, moral – que cando alguén ven co conto de que os programas de merda de telerrealidade trunfan porque a xente é ignorante. Eu non creo iso para nada: All in the Family, a versión americana da serie británica Till Death Us Do Part estreouse en xaneiro de 1971, nun momento en que os E.U.A. estaban metidos até o pescozo en Vietnam e os conflitos domésticos ían en escalada, Roseanne viu o seu primeiro capítulo uns meses despois do Luns Negro da Bolsa... A comedia nunca foi sinónimo de escapismo, velaquí a miña (curta) lista desta semana:

The Honeymooners (CBS, 1951-1955)

The Honeymooners foi unha serie que as comedias snobs da actualidade leron en clave unidimensional, entendendo que facía apoloxía da violencia machista pola famosa frase de Jackie Gleason “One of these days... one of these days... Pow! Right in the kisser!". Unha chea de comedias modernas, desde Futurama a Family Guy parodiaron esa frase sen afondar nela: os Honeymooners eran unha parella de clase obreira que loitaba para chegar a fin de mes a primeiros dos anos 50, a violencia machista (malia que Ralph nunca chegase a cumprir as súas ameazas) era un problema estrutural que non se pode analizar independentemente das súas condicións de vida. O interesante da serie era que por primeira vez unha familia obreira e os seus problemas tiñan o protagonismo absoluto na televisión, algo que agora é impensábel.

All in the Family (CBS, 1971-1979)

Os protagonistas de All in the Family vivían no barrio obreiro de Queens e os guionistas eran conscientes diso. Nas primeiras tempadas, a filla e o xenro dos Bunker vivían con eles porque non tiñan cartos abondo para ser independentes, e os cartos e os conflitos laborais eran un tema recorrente na serie.

Good Times (CBS, 1974-1979)

Good Times é un spin-off de Maude, que á súa vez é un spin-off de All in the Family. Os seus protagonistas son unha parella negra, Florida e James Evans, que viven nun barrio pobre de Chicago. Non modesto, pobre. Florida traballa limpando casas e o seu home ás veces non atopa traballo e ás veces ten que ter dous á vez. A parte máis interesante desta comedia é que os Evans viven nuns edificios de protección oficial que máis tarde se fixeron famosos porque as bandas organizadas os tomaron como centro de distribución de drogas (algo así como as torres de The Wire) e puxeron de manifesto o papel das autoridades públicas á hora de crear guetos.

Roseanne (ABC, 1988-1997)

Os Conner son unha familia obreira que vive en Lanford, Illinois. Roseanne traballa coa súa irmá Jackie nunha liña de montaxe, e o seu home Dan fai chapuzas. Os cartos e os conflitos laborais son un tema recorrente nas primeiras tempadas: a primeira dela remata con Roseanne e as súas compañeiras da fábrica enfrontándose ao capataz e perdendo, o que as leva a todas á rúa.

Ao final só é tele, para qué darlle tanta importancia... Xa sei, ho, pero para min, que a televisión actual expulsase todos os personaxes da clase obreira pola porta de atrás e en silencio é un exemplo mais de cómo o capitalismo intenta expulsar a loita de clases do discurso cultural. E iso.


NOTA (26/10/12): Despois de publicar esta entrada, o meu colega Dio díxome que era un sacrilexio deixar a familia Bundy fóra desta lista; se alguén representa ás clases populares ese é o vendedor de zapatos máis malfadado da historia. A verdade é que si que me pasara pola cabeza incluir Married With Children na lista, pero despois desboteino porque a considero máis unha parodia de sitcom ca unha sitcom en si propia, creo que o feito de que os Bundy teñan problemas económicos é máis para burlarse das outras comedias de barrio residencial que nunca os mencionan, que como reflexo da sociedade na que se inspiran. Con todo, tes razón, Dio, se cadra porque foron capaces de ver onde se estaban encamiñando as outras telecomedias e souberon meterse con iso, merecen estar na lista:

Married With Children (Fox, 1987-1997)

Antes de ser millonario, Al Bundy vivía nun barrio de Chicago coa súa familia disfuncional. Mentres el se mataba a traballar vendendo zapatos de muller nuns grandes almacéns, a súa muller dedicábase a gastar os seus cartos e... Vaia, como en Modern Family pero en realista. (Ed O'Neill é un actorazo estea na serie na que estea; aquí, outra das marabillas que fixo e que ninguén lembra: The 10th Kingdom)